بیمه مسئولیت کارفرما در قبال کارکنان چیست؟
درباره بیمه مسئولیت کارفرما در قبال کارکنانسوالات متداول مسئولیت کارفرما در قبال کارکنان

شرايط عمومي بيمه مسئوليت مدني كارفرما در قبال كاركنان آيين نامه شماره ۹۸
 

شورايعالي بيمه در جلسه مورخ 17/7/98 در اجراي ماده ۱۷ قانون تأسيس بيمه مركزي ايران و بيمه گري « شرايط عمومي بيمه مسئوليت مدني كارفرما در قبال كاركنان» را مشتمل بر ۲۴ ماده و ۲ تبصره به شرح ذيل تصويب و از تاریخ ابلاغ جایگزین آیين نامه شماره ۸۰ نمود:

فصل اول – کلیات

ماده ۱ - اين بيمه نامه بر اساس قانون بيمه مصوب 7/2/1316 و سایر قوانين و مقررات مرتبط و با توجه به پيشنهاد كتبي بيمه گذار که جزء لاینفک اين بيمه نامه است، صادر گرديده و مفاد آن مورد توافق طرفين است. آن قسمت از پيشنهاد بيمه گذار كه مورد قبول بيمه گر نبوده و همزمان با صدور بيمه نامه يا قبل از آن كتباً به بيمه گذار اعلام گرديده است، جزء تعهدات بيمه گر محسوب نميشود.

ماده ۲ - تعاريف و اصطلاحات زير در اين شرايط عمومي با تعريف مقابل آن به كار رفته است:

۱ - بیمه گر: مؤسسه بيمه اي که دارای پروانه فعاليت از بيمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران بوده و مجاز به انجام عمليات بيمه در این رشته است.

۲ - حق بیمه: وجهي كه بيمه گذار در برابر اخذ پوشش و تعهد بيمه گر براي جبران خسارت ناشي از وقوع يا بروز حادثه تحت پوشش بيمه نامه مي پردازد.

۳ - بیمه گذار: هر شخص حقيقي يا حقوقي كه قرارداد بيمه را با بيمه گر منعقد نموده و در ازای پرداخت حق بيمه مقرر، مسئوليت خود و در صورت لزوم عوامل اجرایی خود که مشخصات آنها در بيمه نامه و یا الحاقيه آن درج گردیده است را در مقابل کارکنان تحت پوشش قرار داده است.

۴ - کارکنان: افرادي که طبق قانون کار یا سایر قوانين و مقررات کشور به عنوان کارگر یا کارمند بيمه گذار فعاليت مینمایند. در صورتی که مسئوليت عوامل اجرایی بيمه گذار تحت پوشش بيمه قرار گرفته باشد، کارکنان آنها نيز مشمول این تعریف میگردند.

۵ - صدمه بدنی: هر نوع صدمه به بدن که بر اساس قانون مجازات اسلامی مشمول دیه و یا ارش بوده و در اثر وقوع حادثه تحت پوشش این بيمه ایجاد شده باشد.

۶ - خسارت: دیه یا ارش ناشی از صدمه بدنی یا فوت کارکنان و همچنين هزینه پزشکی آنها حداکثر تا ميزانی که در شرایط خصوصی بيمه نامه تحت پوشش قرار گرفته است، مشروط بر آنکه طبق رای مراجع قضایی، بيمه گذار محکوم به پرداخت آن شده باشد.

۷ - فرانشیز: درصدی از هر خسارت قابل پرداخت که جبران آن بر عهده بيمه گذار باشد.

۸ - فعالیت تحت پوشش بیمه: فعاليتی است که بر اساس اظهار کتبی بيمه گذار در فرم پيشنهاد بيمه، در کارگاه(مکان فعاليت) انجام میشود.

۹ - حادثه تحت پوشش: هر نوع رخدادی که حين یا به مناسبت انجام فعاليت تحت پوشش بيمه در مدت بيمه اتفاق افتاده و موجب وارد آمدن صدمه بدنی به کارکنان و یا فوت آنها شود.

۱۰ - کارگاه (مکان فعالیت): محدودهای که کارکنان حسب درخواست بيمه گذار و به مناسبت انجام فعاليت تحت پوشش بيمه در آن جا انجام وظيفه مینمایند و نشانی آن در شرایط خصوصی بيمه نامه درج شده است. محل استراحت، غذاخوری و نظافت کارکنان و امثال آن که برای استفاده کارکنان ایجاد شده است نيز جزو محل فعاليت محسوب میشود.

۱۱ - شرایط پیوست بیمه نامه: شرایط پوششهای اضافی بيمه نامه که به تایيد بيمه مرکزی رسيده و پيوست بيمه نامه است.

ماده ۳ - موضوع بيمه عبارت است از مسئوليت مدنی بيمه گذار و یا عوامل اجرایی وی (که مشخصات آنها در بيمه نامه و یا الحاقيه آن درج گردیده است) در قبال صدمات بدنی که به علت وقوع حادثه تحت پوشش بيمه در کارگاه (مکان فعاليت) به کارکنان وارد شود.

ماده ۴ - زمان شروع و انقضاي بيمه نامه به ترتيبي است كه در شرايط خصوصي بيمه نامه مشخص گردیده است.

 

فصل دوم – وظایف و تعهدات بیمه گذار

ماده ۵ - بيمه گذار مکلف است با کمال دقت و صداقت، فرم پرسشنامه یا پيشنهاد بيمه را تکميل نماید و همه اطلاعات راجع به موضوع بيمه را در اختيار بيمه گر قرار دهد. در صورتی که بيمه گذار در پاسخ به پرس شهای بيمه گر عمداً از اظهار مطالبی که در ارزیابی خطر موثر است، خودداری نموده یا بر خلاف واقع اظهاری بنماید، بيمه نامه باطل خواهد بود ولو اینکه مطلبی که کتمان شده یا بر خلاف واقع اظهار شده است هيچگونه تاثيری در وقوع حادثه نداشته باشد. در این گونه موارد نه فقط حق بیمه پرداختی بيمه گذار به وی مسترد نخواهد شد بلکه بيمه گر میتواند اقساط حق بيمه را که تا آن تاریخ عقب افتاده است و نيز اقساط سررسيد نشده را از بيمه گذار مطالبه نماید.

ماده ۶ - اگر خودداری از اظهار مطالب یا اظهارات خلاف واقع از روی عمد نباشد، عقد بيمه باطل نمیشود. در این صورت هر گاه مطلب اظهار نشده یا اظهارات خلاف واقع، قبل از وقوع حادثه تحت پوشش معلوم شود، بيمه گر حق دارد یا اضافه حق بيمه را از بيمه گذار در صورت رضایت او دریافت و قرارداد بيمه را ابقا نماید یا قرارداد بيمه را فسخ کند. در صورت فسخ، بيمه گر باید مراتب را به موجب اظهارنامه یا نامه سفارشی به بيمه گذار اطلاع دهد. اثر فسخ ده روز پس از ابلاغ مراتب به بيمه گذار شروع میشود و بيمه گر باید اضافه حق بيمه دریافتی تا تاریخ فسخ را به بيمه گذار مسترد نماید. چنانچه بعد از ایجاد خسارت معلوم گردد که بيمه گذار مطالبی را اظهار نکرده یا خلاف واقع اظهار کرده است، خسارت به نسبت حق بیمه پرداخت شده به حق بیمه ای که در صورت اظهار خطر به طورکامل و واقع، باید پرداخت میشد، محاسبه و پرداخت خواهد شد و پرداخت مابه التفاوت آن تا ميزان خسارت واقعی بر عهده بيمه گذار است.

ماده ۷ - هرگاه بيمه گذار در طول مدت بيمه تغييراتي در كيفيت و وضعيت فعاليت تحت پوشش بيمه بوجود آورد كه موجب تشديد خطر شود و يا تغييري در کارگاه)مکان فعاليت( و یا تعداد کارکنان به وجود آيد، ولو آنكه منجر به تشديد خطر نشود، موظف است بلافاصله موضوع را به اطلاع بيمه گر برساند. اگر تشدید خطر یا تغيير وضعيت موضوع بيمه در نتيجه عمل بيمه گذار نباشد، باید مراتب را ظرف ۱۰ روز از تاریخ اطلاع خود رسماً به بيمه گر اعلام کند. در صورت تشديد خطر قبل از وقوع خسارت، بيمه گر ميتواند با دریافت حق بیمه اضافی قرارداد بيمه را ادامه دهد یا با رعایت مفاد ماده ۲۰ این آیي ننامه، بيمه نامه را فسخ کند. هرگاه بعد از وقوع حادثه معلوم شود كه خسارت ناشي از تشديد خطر بوده است، بيمه گر ميتواند خسارت را به نسبت حق بیمه تعيين شده به حق بیمه متناسب با خطر مشدد، پرداخت نمايد.

ماده ۸ - بيمه گذار موظف است از تاريخ اطلاع خود از وقوع هرگونه حادثه تحت پوشش بيمه و همچنين دريافت هر نوع ادعا و يا مطالبه خسارت از سوی كاركنان كه به اين بيمه نامه مربوط شود (اعم از كتبي يا شفاهي) اقدامات زير را انجام دهد:

۱ - حداكثر ظرف پنج روز كاري به يكي از شعب بيمه گر مراجعه و با تكميل فرم اعلام خسارت، وقوع حادثه و يا ادعاي مطروحه را اعلام نمايد يا مراتب را ظرف مدت مذكور از طريق پست سفارشي به اطلاع بيمه گر برساند.

۲ - خواسته يا موضوع دعوا، نام و نشانی خواهان و یا اقامه کننده دعوا، عنوانی که به موجب آن مطالبه خسارت و یا اقامه دعوا شده است، مشخصات زیاندیده، نام و نشانی شهود احتمالی، مبلغ مورد ادعا و هرگونه اطلاعات، مشخصات و نکات دیگر مربوط به موضوع را که بر آن وقوف دارد و هر نوع اسناد و مدارکی را که بيمه گر جهت بررسی موضوع و احراز مسئوليت خود به آن نياز دارد به وی تسليم و او را در تحقيقات و رسيدگی و دفاع کمک نماید.

۳ - براي بازدید از کارگاه(مکان فعاليت) و انجام امور کارشناسی و تحقيقاتی و عنداللزوم بررسی اسناد و دفاتر، همکاری لازم را با بيمه گر به عمل آورد.

ماده ۹ - بيمه گر میتواند در صورت لزوم به هزینه خود دفاع از بيمه گذار را به مناسبت مسئوليتهای موضوع این بيمه بر عهده گيرد. در این صورت بيمه گذار موظف است اختيار تعيين وکيل را رسماً به بيمه گر تفویض نماید.

ماده ۱۰ - چنانچه محرز شود خسارت واقع شده به دليل عدم رعایت مقررات مصوب شورایعالی حفاظت فنی در خصوص ایمنی و سلامت کارکنان موضوع ماده ۹۱ قانون کار رخ داده است، بيمه گر میتواند حسب مورد تا ۱۰ درصد فرانشيز اعمال کند.

ماده ۱۱ - این بيمه نامه با تقاضاي بيمه گذار و قبول بيمه گر صادر شده است ولي شروع پوشش بيمه ای و اجراي تعهدات بيمه گر منوط به پرداخت حق بیمهبه ترتيبي است كه در بيمه نامه پي شبيني شده است. چنانچه پرداخت حق بیمهبه صورت قسطي باشد و بيمه گذار هر یک از اقساط موعد رسيده را به هر دليل پرداخت نكند، بيمه گر ميتواند بيمه نامه را با رعايت ماده ۲۰ اين آيي ننامه فسخ نمايد. چنانچه بيمه گر بيمه نامه را فسخ نكرده باشد در صورت وقوع حادثه، خسارت به نسبت حق بیمهپرداختشده به حق بیمه اي كه تا زمان وقوع حادثه بايد پرداخت ميشد، پرداخت خواهد شد، مگر آنكه در شرايط خصوصي بيمه نامه به نحو ديگري توافق شده باشد.

ماده ۱۲ - نشاني و اقامتگاه قانوني بيمه گذار همان است كه در پيشنهاد بيمه و متن بيمه نامه درج گرديده است. بيمه گذار موظف است تغيير نشاني و اقامتگاه قانوني خود را به صورت كتبي به اطلاع بيمه گر برساند. در غير اين صورت نشاني و اقامتگاه قبلي بيمه گذار معتبر شناخته ميشود.

فصل سوم – وظایف و تعهدات بیمه گر

ماده ۱۳ - با صدور بيمه نامه بيمه گر متعهد است در صورت وقوع حادثه تحت پوشش و احراز مسئوليت بيمه گذار و یا عوامل اجرایی وی که مسئوليت آنها تحت پوشش این بيمه نامه قرار گرفته است، خسارت را ظرف مدت پانزده روز پس از تکميل مدارک و حداکثر به ميزان مندرج در شرایط خصوصی بيمه نامه پرداخت نماید. ميزان خسارت قابل پرداخت با توافق بيمه گر و بيمه گذار یا زیاندیده تعيين میشود. در صورت عدم توافق، ميزان خسارت قابل پرداخت بر مبناي درصد مسئوليت بيمه گذار که توسط مراجع قضایی تعيين ميشود و اعمال آن روي معادل ريالي ارزانترين نوع ديه رايج روز پرداخت، محاسبه و پرداخت ميشود. در هر صورت حداكثر مبلغ خسارت قابل پرداخت در هر حادثه تحت پوشش براي هر نفر، از مبلغ مندرج در شرايط خصوصي بيمه نامه بيشتر نخواهد بود.

تبصره- پوش شهای اضافی با درخواست بيمه گذار و موافقت بيمه گر با اخذ حق بیمه مربوط در چارچوب شرایط پيوست بيمه نامه و تغييرات بعدی آن قابل ارایه است.

ماده ۱۴ - در مواردی که پرداخت خسارت به صورت توافقی انجام نشده و موكول به ارایه رأي دادگاه شده است، حسب مورد بيمه گذار یا زیاندیده یا وراث قانونی یا نماینده قانونی آنها مکلفند ظرف پانزده روز از تاريخ ابلاغ رأي قطعي يا ظرف پانزده روز پس از قطعي شدن رأي ابلاغي با مدارک لازم براي دريافت خسارت به بيمه گر مراجعه و درخواست خود را تسليم نمايند. بيمه گر مکلف است به محض وصول  درخواست، آن را ثبت نموده و ضمن تحویل، رسيدي به متقاضی مشتمل بر نام متقاضي، تاريخ تسليم و شماره ثبت، نقصان یا کامل بودن مدارک را بررسی کند. چنانچه مدارک در زمان تقاضا، کامل باشد، بيمه گر موظف است حداکثر ظرف سی (۳۰) روز از تاریخ ثبت تقاضا، خسارت متعلقه را پرداخت نمايد و چنانچه مدارک تسليمی ناقص باشد، مراتب به صورت کتبی به متقاضی اعلام تا حداکثر طی یک هفته رفع نقص كند.

تبصره – در صورتی که به علت تاخير بيمه گذار، زیاندیده یا ذینفع در ارایه مدارک مورد نياز بيمه گر جهت رسيدگی و پرداخت خسارت، ميزان دیه افزایش یابد، بيمه گر تعهدی به پرداخت دیه بر اساس مبلغ افزایش یافته نخواهد داشت.

ماده ۱۵ - بيمه گر خسارت موضوع این بيمه را با اطلاع بيمه گذار به زیاندیده یا وراث قانونی وی یا نماینده قانونی آنها پرداخت خواهد كرد و به محض پرداخت در مقابل بيمه گذار، زیاندیده و دیگر افراد ذینفع بریالذمه خواهد شد. چنانچه پس از تكميل مدارك لازم، بيمه گر در مهلت مقرر در ماده ۱۳ به تعهدات خود عمل نکند، افزايش خسارت ناشي از افزايش احتمالي مبلغ ديه بر عهده بيمه گر خواهد بود.

ماده ۱۶ - در صورتی که مسئوليت بيمه گذار و یا عوامل اجرایی وی که مسئوليت آنها تحت پوشش این بيمه نامه قرار دارد، همزمان تحت پوشش سایر بيمه گران نيز باشد، بيمه گر موظف است بر مبنای این بيمه نامه تعهدات خود را ایفا نماید و سپس میتواند برای بازیافت سهم سایر بيمه گران به آنها مراجعه نماید.

ماده ۱۷ - در صورتی که با توجه به شرایط بيمه نامه و اسناد و مدارك ارایه شده، مسئوليت بيمه گذار و یا عوامل اجرایی وی، از نظر بيمه گر محرز باشد، بيمه گر ميتواند در صورت توافق با بيمه گذار و اخذ رضايت از مدعي يا مدعيان، قبل از صدور رأي مراجع قضایی، خسارت مربوط را پرداخت كند. در اين صورت بيمه گر در برابر هر گونه ادعای بعدی تعهدي نخواهد داشت.

فصل چهارم – خسارت های خارج از تعهد بیمه گر

ماده ۱۸ - موارد زيرتحت پوشش اين بيمه نامه نيست مگر آنكه در بيمه نامه ، الحاقيه و یا شرایط پيوست آن به نحو ديگري توافق شده باشد:

۱ - كليه امراضي كه شخص در اثر فعاليت عادي و به مرور زمان به آن دچار گرديده باشد مگر در مواردی که بنا به رای مراجع ذیصلاح بيمه گذار مسئول شناخته شود.

۲ - خسارتهای ناشی از حوادث وسایل نقليه موتوری مشمول قانون بيمه اجباري خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشي از وسايل نقليه.

۳ - خسارتهاي مستقيم و يا غيرمستقيم ناشی از تشعشعات رادیواکتيو.

۴ - خسارتهای ناشی از جنگ، اعتصاب، شورش، اغتشاش، بلوا، اعمال تروریستی و تعطيلي كار.

۵ - خسارتهای ناشی از حوادث طبيعی از قبيل زلزله، سيل، طوفان، صاعقه، گردباد، رانش زمين، بهمن و آتشفشان.

ماده ۱۹ - در موارد زير جبران خسارت در تعهد بيمه گر نخواهد بود:

۱ - خسارتهای ناشی از عمد یا تقلب بيمه گذار، عوامل اجرایی و یا كاركنان آنها با تشخيص مراجع قانونی ذیصلاح.

۲ - حوادث ناشي از درگيری و نزاع.

۳ - خسارتهای ناشی از مصرف مسكرات، مواد مخدر يا روانگردان کارکنان.

۴ - محکوميت به جزای نقدی به نفع دولت و مجازاتهای قابل خرید.

۵ - غرامت و خسارت وارده به كاركناني كه سن آنها كمتر از پانزده سال تمام باشد.

۶ - خسارتهای مستقيم و غيرمستقيم ناشی از انفجار هستهای.

۷ - كليه حوادثی که طبق تشخيص مراجع قانونی ذیصلاح، بيمه گذار و یا عوامل اجرایی وی که مسئوليت آنها تحت پوشش این بيمه نامه قرار گرفته است، مسئول آن شناخته نشوند.

فصل پنجم – سایر موارد

ماده ۲۰ - در موارد زير هر يك از طرفين بيمه نامه ميتواند با اخطار كتبي ۲۰ روزه بيمه نامه را فسخ نمايد:

۱ - موارد فسخ از سوي بيمه گر:

- عدم پرداخت حق بیمه در سررسيدهای توافق شده مندرج در بيمه نامه.

- تشدید خطر و عدم موافقت بيمه گذار با پرداخت حق بیمهاضافی مربوط.

- فوت بيمه گذار و عدم انجام وظايف و تعهدات وی در مقابل بيمه گر توسط ورثه قانونی و یا عوامل اجرایی وی که مسئوليت آنها تحت پوشش این بيمه نامه قرار گرفته است.

۲ - موارد فسخ از سوي بيمه گذار:

- در صورت توقف فعاليت تحت پوشش بيمه یا کاهش سطح آن و عدم موافقت بيمه گر با کاهش حق بيمه.

- عدم تمايل بيمه گذار به ادامه قرارداد قبل از وقوع هرگونه خسارت.

ماده ۲۱ - در صورت فسخ از طرف بيمهگر، حق بيمه مدتي كه باقي مانده است به صورت روزشمار محاسبه و به بيمه گذار برگشت داده میشود. در صورت فسخ بيمه نامه از طرف بيمه گذار حق بيمه مدت بيمه بر اساس تعرفه كوتاه مدت به شرح ذيل محاسبه و بقيه آن مسترد خواهد شد:

مدت اعتبارحق بیمه بر مبنای حق بیمه یکساله
تا ۵ روز۵ درصد حق بیمه سالانه
از ۶ روز تا ۱۵ روز۱۰ درصد حق بیمه سالانه
از ۱۶ روز تا ۳۰ روز۲۰ درصد حق بیمه سالانه
از ۳۱ روز تا ۶۰ روز۳۰ درصد حق بیمه سالانه
از ۶۱ روز تا ۹۰ روز۴۰ درصد حق بیمه سالانه
از ۹۱ روز تا ۱۲۰ روز۵۰ درصد حق بیمه سالانه
از ۱۲۱ روز تا ۱۵۰ روز۶۰ درصد حق بیمه سالانه
از ۱۵۱ روز تا ۱۸۰ روز۷۰ درصد حق بیمه سالانه
از ۱۸۱ روز تا ۲۷۰ روز۸۵ درصد حق بیمه سالانه
از ۲۷۰ روز به بالا100درصد حق بیمه سالانه

ماده ۲۲ - مرور زمان این بيمه نامه حداکثر دو سال از زمان وقوع حادثه منشاء دعوی است. هر گونه اقدام بيمه گذار، زیاندیده یا سایر افراد ذینفع به منظور مطالبه خسارت، قاطع مرور زمان بوده و مدت مرور زمان جدید یکسال خواهد بود.
 

ماده ۲۳ - هرگونه اختلاف ناشي از تفسير و يا اجراي اي ن بيمه نامه ، در صورتي كه از طريق مذاكره حل و فصل نشود، به داور مرضيالطرفي ن ارجاع خواهد شد و رأي داور مزبور قطعي و براي طرفين لازمالاتباع است. در صورتي كه طرفي ن در مورد انتخاب داور مرضيالطرفين به توافق نرسند موضوع به هيأت داوري ارجاع و به ترتيب زیر عمل خواهد شد:

۱ - هر يك از طرفي ن يك نفر داور اختصاصي تعيي ن و به طرف ديگر معرفي مينمايد.

۲ - داوران اختصاصي قبل از بحث درباره موضوع مورد اختلاف به اتفاق، داور ديگري را به عنوان سرداور انتخاب خواهند نمود.

۳ - رأي هيأت داوري با اكثريت آرا، معتبر و براي طرفي ن لازمالاتباع خواهد بود.

۴ - در صورتي كه هر يك از طرفي ن تا ۳۰ روز بعد از انتخاب و معرفي داور طرف مقابل، داور اختصاصي خود را تعيين نكند و يا داوران اختصاصي تا ۳۰ روز در مورد تعيي ن سرداور به توافق نرسند، روش داوری منتفی گردیده و هر يك از طرفين ميتواند حسب مورد از دادگاه ذيصلاح درخواست رسيدگی به دعوی را بنماید.
 

ماده ۲۴ - در مواردي كه در اين بيمه نامه ذكر نشده است بر اساس قانون بيمه، عرف بيمه و ساير قوانين جاري كشور جمهوري اسلامي ايران عمل خواهد شد.